Επιστρέφοντας από ταξίδι του στην Κίνα ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε πως έχει "την αίσθηση ότι η ευημερία της χώρας μας δεν μπορεί να διατηρηθεί μακροχρόνια μόνο με την ισορροπία εργασίας-ζωής και την τετραήμερη εργασία. Θα χρειαστεί απλώς να δουλέψουμε περισσότερο". Τι οδήγησε τον καγκελάριο στη δήλωση αυτή; Προφανώς τα οικονομικά, κοινωνικά και πολιτικά δεδομένα που ισχύουν και καθορίζουν τη γενικότερη κατάσταση στις δύο χώρες.
Το υψηλό βιοτικό επίπεδο της Γερμανίας προέκυψε κυρίως από την υψηλή παραγωγικότητα του βιομηχανικού τομέα τις πρώτες πέντε μεταπολεμικές δεκαετίες και τη συνετή εργασιακή ηθική των εργαζομένων (Γερμανών και μεταναστών), μέσα σε ένα υποδειγματικά σταθερό πολιτικοοικονομικό πλαίσιο που προήγαγε την εργασιακή ασφάλεια και την κοινωνική συνοχή. Οι σύγχρονες βιομηχανικές, τεχνολογικές, συγκοινωνιακές και επικοινωνιακές υποδομές συνεισέφεραν, επίσης, καθοριστικά στη συνολική ανάπτυξη και ευημερία της χώρας. Από την έναρξη της διαδικασίας της παγκοσμιοποίησης και ιδίως από την ανατολή της νέας χιλιετίας, τα δεδομένα άλλαξαν άρδην. Οι χώρες της Ανατολικής Ασίας, με πρωτοπόρο την Κίνα, υιοθέτησαν το δυτικο-καπιταλιστικό μοντέλο παραγωγής και, με κομβικό πλεονέκτημα το χαμηλό κόστος των συντελεστών παραγωγής, προσέλκυσαν αρχικά την εγκατάσταση των περισσότερων παραγωγικών μονάδων της Δύσης. Στη συνέχεια, αντέγραψαν και εξέλιξαν τις δυτικές τεχνολογίες και σε πολλούς τομείς τις ξεπέρασαν.
Παράλληλα, η Κίνα, επιδεικνύοντας υψηλού επιπέδου στρατηγική επιχειρηματική σκέψη και διορατικότητα, επέκτεινε την επιχειρηματική της δραστηριότητα στον έλεγχο των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων και των πολύτιμων γαιών, στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης και στη σύναψη διεθνών συνεργασιών για την προμήθεια διαφόρων μορφών ενέργειας. Στο πλαίσιο αυτό αγόρασε λιμάνια σε πολλές ευρωπαϊκές και άλλες χώρες, εξασφάλισε με μακροχρόνιες συμφωνίες την εκμετάλλευση των αποθεμάτων των πολύτιμων γαιών των περισσότερων χωρών της Αφρικής, καθώς και την αγορά πετρελαίου από τη Βενεζουέλα, το Ιράν, τη Ρωσία και τις αραβικές χώρες, και κατασκεύασε εργοστάσια παραγωγής ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε χώρες της Ευρώπης. Τα περισσότερα κινεζικά προϊόντα πωλούνται σε τιμές που το κόστος παραγωγής σε χώρες της Δύσης δεν μπορεί να τα ανταγωνιστεί. Ο κλυδωνισμός των εμπορικών δομών της Δύσης υφίσταται τέτοιο υπαρξιακό κλυδωνισμό που το μέλλον τους φαίνεται να είναι δυσοίωνο. Επιπλέον, το αυταρχικό κομμουνιστικο-καπιταλιστικό μοντέλο διακυβέρνησης της Κίνας προωθεί την ανάπτυξη αδιαφορώντας για τη μόλυνση του περιβάλλοντος και τους κανόνες της εργασιακής ηθικής. Ηλεκτρική ενέργεια παράγεται ακόμα από λιγνίτη και το μοντέλο εργασίας βασίζεται στη σχέση 9 με 9 Χ 6, δηλαδή 12 ώρες εργασίας ημερησίως επί έξι ημέρες, ενώ και τα επίπεδα της παιδικής εργασίας είναι υψηλά.
Τι αντιπαρατάσσει η Γερμανία, η ατμομηχανή της Ευρώπης, σε όλα αυτά;
-Υψηλό κόστος παραγωγής (εργατικό, ενεργειακό, κ.λπ), που συνεπάγεται παραγωγή ποιοτικών αλλά ακριβών προϊόντων.
-Έλλειψη εργατικού δυναμικού και κυρίως εξειδικευμένου.
-Σοβαρό δημογραφικό πρόβλημα. Ο δείκτης ανανέωσης του πληθυσμού είναι ιδιαίτερα χαμηλός (1,2 γεννήσεις ανά γυναίκα).
-Μη αυτονομία στην παραγωγή πρώτων υλών και σπάνιων γαιών.
-Παλαιωμένες υποδομές.
-Υστέρηση σε έρευνα και ανάπτυξη τεχνολογιών Τεχνητής Νοημοσύνης.
-Μη φιλικό φορολογικό σύστημα με υψηλούς δείκτες φορολογίας, πολύ υψηλότερους από το μέσο όρο των πλούσιων χωρών.
-Υπερβολικά υψηλά ποσοστά μερικής απασχόλησης.
-Υψηλό κόστος κοινωνικού κράτους.
-Αυξημένες πολιτικές αντιδράσεις από το ακροδεξιό κόμμα "Εναλλακτική για τη Γερμανία", που λαμβάνει περί το 25% των ψήφων, για αναπλήρωση του εργατικού δυναμικού με μετανάστες.
- ‘Έλλειψη επιρροής της χώρας στους διεθνείς οργανισμούς και στη διεθνή σκηνή. Τα εγκλήματα του Χίτλερ φαίνεται να στοιχειώνουν ακόμα τους Γερμανούς και να θολώνουν ακόμα την εικόνα της χώρας.
Μετά από όλα αυτά, το ερώτημα είναι αν μπορεί η Γερμανία να ανακάμψει και να γίνει ανταγωνιστική απέναντι στην Κίνα. Πρόκειται για μια πολύ δύσκολη εξίσωση που απαιτεί μακροχρόνιο στρατηγικό σχεδιασμό, διορατικότητα, χρόνο και χρήμα. Σε κάθε περίπτωση, είναι βέβαιο πως ο άλλοτε υψηλών επιδόσεων υπολογιστής "Γερμανία" χρειάζεται άμεσα επανεκκίνηση.
*Ο Ανδρέας Μήλιος είναι διδάκτωρ του πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, οικονομολόγος και συγγραφέας. Το τελευταίο του βιβλίο με τίτλο "Τα μυστικά των λογοτύπων" κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΛΕΙΔΑΡΙΘΜΟΣ.
capital.gr
