Έντονη συζήτηση και αποκαλύψεις προκάλεσε στη συνεδρίαση της Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) το ζήτημα της ένταξης των Αναπτυξιακών Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΑΟΤΑ) στο Μητρώο Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης από την ΕΛΣΤΑΤ. Η ΚΕΔΕ κατέληξε σε απόφαση με την οποία ζητά ουσιαστικά την αποκατάσταση της λειτουργίας των οργανισμών αυτών, υποστηρίζοντας ότι η ένταξή τους έγινε χωρίς διαβούλευση με την αυτοδιοίκηση και δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία τους. Από όλους διατυπώθηκε η άποψη ότι οι νέες διατάξεις προήλθαν από πιέσεις εταιρειών που χάνουν δουλειές. 

Οι Αναπτυξιακοί Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης αποτελούν ανώνυμες εταιρείες ειδικού σκοπού των ΟΤΑ πρώτου και δεύτερου βαθμού, οι οποίες λειτουργούν υπέρ του δημοσίου συμφέροντος και έχουν ως βασικό ρόλο την υποστήριξη των δήμων και των περιφερειών στην υλοποίηση έργων, μελετών και αναπτυξιακών δράσεων. Η λειτουργία τους προβλέπεται από τον Νόμος 4674/2020, ο οποίος καθόρισε το θεσμικό πλαίσιο για τη σύσταση και τη δράση τους.

Ωστόσο, η πρόσφατη ένταξη των οργανισμών αυτών στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης από την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ) έχει δημιουργήσει ένα θεσμικό και λειτουργικό κενό, καθώς συνεπάγεται την εφαρμογή αυστηρότερων διαδικασιών και δυσλειτουργικών υποχρεώσεων που ισχύουν για φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.

Η θέση της ΚΕΔΕ

Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου υπογράμμισε ότι η ένταξη των ΑΟΤΑ στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης έγινε χωρίς να προηγηθεί καμία διαβούλευση με την αυτοδιοίκηση ή τους ίδιους τους οργανισμούς.

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «οι συγκεκριμένες εταιρείες συμπεριλήφθηκαν στους φορείς της γενικής κυβέρνησης χωρίς να ερωτηθούμε. Ούτε οι ίδιοι οι ΑΟΤΑ ερωτήθηκαν». Ο ίδιος επισήμανε ότι η αυτοδιοίκηση δεν εστιάζει πλέον στο πώς ελήφθη η απόφαση, αλλά στο τι πρέπει να γίνει από εδώ και πέρα.

Η πρόταση της ΚΕΔΕ είναι να υπάρξει σαφής απόφαση που θα ζητά την «θεραπεία» της πράξης της ΕΛΣΤΑΤ. Συγκεκριμένα, η ΚΕΔΕ ζητά να αποσαφηνιστεί ότι οι υποχρεώσεις και η λειτουργία των Αναπτυξιακών Οργανισμών θα περιορίζονται σε εκείνες που προβλέπει ο νόμος 4674/2020 και όχι σε εκείνες που ισχύουν για φορείς ενταγμένους στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης.

Σημείωσε όμως ότι σύμφωνα με δέσμευση του Υπουργού Εσωτερικών κ. Λιβάνιου στο βιβλίο των Νομικών Προσώπων του νέου Κώδικα θα υπάρξει θεραπεία των διατάξεων. Το βιβλίο αυτό δεν έχει παραδοθεί ακόμη στην ΚΕΔΕ. 

Επιφυλάξεις και πολιτικές διαστάσεις

Στη συζήτηση εκφράστηκαν και επιφυλάξεις σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται το θέμα. Ο Πρόεδρος της Επιτροπής Οικονομικών κ. Γιάννης Μουρατόγλου τόνισε ότι η ένταξη των οργανισμών στη Γενική Κυβέρνηση αποτελεί πολιτική επιλογή και δεν ήταν μια αυθαίρετη ενέργεια της ΕΛΣΤΑΤ.

Σύμφωνα με την τοποθέτησή του, η ένταξη των ΑΟΤΑ στους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης συνδέεται με την επιβολή συγκεκριμένων θεσμικών υποχρεώσεων, όπως η εφαρμογή του νόμου για τις δημόσιες συμβάσεις 4412 και η υποχρέωση στην ανάρτηση στην Διαύγεια.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι το θέμα είναι πιο σύνθετο από όσο παρουσιάζεται και ότι θα πρέπει να εξεταστεί σε πολιτικό επίπεδο.

Η κριτική για το θεσμικό πλαίσιο

Από την πλευρά του, ο τ. δήμαρχος Αιγάλεω κ. Δημήτρης Μπίρμπας δήλωσε ότι απέχει από τη διαδικασία, υπενθυμίζοντας ότι είχε διαφωνήσει εξαρχής με τη δημιουργία των αναπτυξιακών οργανισμών. Όπως ανέφερε, το σαθρό θεσμικό πλαίσιο που τους διέπει είναι αδύναμο και δημιουργεί προβλήματα στη λειτουργία του συστήματος. Όμως δεν θέλησε όπως είπε να δημιουργήσει δυσκολίες στους δημάρχους. 

Παράλληλα, ο κ. Δανιηλίδης υπογράμμισε ότι οι αναπτυξιακοί οργανισμοί έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ωρίμανση μελετών και στην αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων, ιδιαίτερα για έργα που σχετίζονται με ευρωπαϊκά προγράμματα και το ΕΣΠΑ με πολύ χαμηλότερα κόστος κάτω ακόμη και του 1/5 από την αγορά. Όπως ανέφερε, πολλές τεχνικές υπηρεσίες δήμων δεν διαθέτουν την απαιτούμενη στελέχωση για να εκπονήσουν σύνθετες μελέτες ή να ωριμάσουν μεγάλα έργα. Σε αυτό το πλαίσιο, οι ΑΟΤΑ λειτούργησαν ως κρίσιμο εργαλείο για την επιτάχυνση των διαδικασιών.

Ο κ. Δανιηλίδης μάλιστα αναφέρθηκε και στις κατηγορίες για αδυναμία μελετών και απορρόφησης κονδυλίων που καταλόγισε ο κ. Λιβάνιος στους Δημάρχους.

Σύμφωνα με το ίδιο σκεπτικό, η ένταξη των οργανισμών στο καθεστώς της Γενικής Κυβέρνησης κινδυνεύει να ακυρώσει την ευελιξία που τους καθιστούσε χρήσιμους για την αυτοδιοίκηση.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης αναφέρθηκε από όλους σχεδόν τους ομιλητές ότι οι μελέτες που εκπονούνται μέσω των αναπτυξιακών οργανισμών συχνά κοστίζουν σημαντικά λιγότερο από τις αντίστοιχες που ανατίθενται μέσω των τυπικών διαδικασιών δημοσίων συμβάσεων. Παράλληλα, έγινε αναφορά και σε πιέσεις που φέρεται να ασκήθηκαν από εταιρείες, οι οποίες θεωρούν ότι οι αναπτυξιακοί οργανισμοί περιορίζουν την αγορά μελετών.

Ο κ. Παπαναστασίου βέβαια σημείωσε ότι υπήρξε και καταστρατήγηση των διατάξεων από μέρους των δήμων και τώρα όπως είπε.. “τρέχουμε να καλύψουμε”.

Ομόφωνη κατεύθυνση για πολιτική παρέμβαση

Παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις που εκφράστηκαν, το κλίμα στη συνεδρίαση της ΚΕΔΕ κατέληξε σε κοινή γραμμή: η αυτοδιοίκηση πρέπει να παρέμβει πολιτικά για να διορθωθεί η κατάσταση.

Η τελική κατεύθυνση της συζήτησης ήταν να διαμορφωθεί απόφαση της ΚΕΔΕ που θα ζητά από την κυβέρνηση την επανεξέταση της ένταξης των ΑΟΤΑ στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης και τη θεσμική αποκατάσταση του ρόλου τους.

Όπως τόνισε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, το ζητούμενο πλέον είναι να υπάρξει σαφής πολιτική πίεση ώστε να αλλάξει η σημερινή κατάσταση και να διασφαλιστεί ότι οι αναπτυξιακοί οργανισμοί θα μπορούν να λειτουργούν σύμφωνα με τον σκοπό για τον οποίο δημιουργήθηκαν: την ενίσχυση της αναπτυξιακής ικανότητας των δήμων και την επιτάχυνση της υλοποίησης έργων προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.

Δείτε το video στην 1 ώρα και 2 λεπτά

ΠΗΓΗ myota.gr