Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είχε δώσει εντολή στους διαπραγματευτές του, για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, να προχωρήσουν προς την επίτευξη συμφωνίας, σύμφωνα με έναν Ισραηλινό αξιωματούχο, έναν αξιωματούχο της περιοχής και μια τρίτη πηγή που έχει γνώση των γεγονότων.
Η γενική εικόνα: Ενώ ο Τραμπ απειλούσε δημοσίως με ολική καταστροφή, υπήρχαν ενδείξεις διπλωματικής δυναμικής πίσω από τα παρασκήνια - αν και ακόμη και πηγές κοντά στον Τραμπ δεν γνώριζαν ποιο αποτέλεσμα να αναμένουν μέχρι την ανακοίνωση της κατάπαυσης του πυρός.
Οπως μεταδίδει το Axios, οι αμερικανικές δυνάμεις στη Μέση Ανατολή και αξιωματούχοι στο Πεντάγωνο πέρασαν αυτές τις τελευταίες ώρες προετοιμάζοντας μια μαζική εκστρατεία βομβαρδισμών εναντίον ιρανικών υποδομών και προσπαθώντας να καταλάβουν προς τα πού κλίνει ο Τραμπ. «Δεν είχαμε ιδέα τι επρόκειτο να συμβεί. Ήταν τρελό», είπε ένας αξιωματούχος του Υπουργείου Άμυνας.
Οι σύμμαχοι στην περιοχή ετοιμάζονταν για ιρανική αντίποινα σε άνευ προηγουμένου κλίμακα. Εντός του Ιράν, ορισμένοι πολίτες εγκατέλειπαν τα σπίτια τους σε μια προσπάθεια να αποφύγουν το κύριο βάρος των επιθέσεων.
Αυτή η περιγραφή της διπλωματίας που απέτρεψε την κλιμάκωση, προς το παρόν, βασίζεται σε συνομιλίες με έντεκα πηγές με γνώση των συνομιλιών.
Το σκηνικό: Τη Δευτέρα το πρωί, ενώ ο Τραμπ χαιρετούσε το πλήθος σε μια πασχαλινή γιορτή στο Λευκό Οίκο, ένας «πολύ θυμωμένος» Στιβ Γουίτκοφ μιλούσε στο τηλέφωνο.
Ο Αμερικανός απεσταλμένος είπε στους μεσολαβητές ότι η αντιπρόταση 10 σημείων που είχαν μόλις λάβει οι ΗΠΑ από το Ιράν ήταν «μια καταστροφή, μια τραγωδία», σύμφωνα με πηγή που έχει άμεση γνώση των γεγονότων.
Αυτό σηματοδότησε την αρχή μιας «χαοτικής» ημέρας τροποποιήσεων, με τους Πακιστανούς μεσολαβητές να διαβιβάζουν νέα σχέδια μεταξύ του Γουίτκοφ και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκί, ενώ οι υπουργοί Εξωτερικών της Αιγύπτου και της Τουρκίας προσπαθούσαν να γεφυρώσουν τις διαφορές.
Μέχρι τη Δευτέρα το βράδυ, οι μεσολαβητές είχαν λάβει την έγκριση των ΗΠΑ για μια επικαιροποιημένη πρόταση για εκεχειρία δύο εβδομάδων. Στη συνέχεια, εναπέκειτο στον Χαμενεΐ - ο οποίος, σύμφωνα με τις πηγές, συμμετείχε ενεργά στη διαδικασία τη Δευτέρα και την Τρίτη - να λάβει μια απόφαση.
Η ίντριγκα: Η συμμετοχή του νέου ανώτατου ηγέτη ήταν αναγκαστικά μυστική και επίπονη. Αντιμετωπίζοντας μια άμεση απειλή δολοφονίας από το Ισραήλ, ο Χαμενεΐ επικοινωνούσε κυρίως μέσω αγγελιοφόρων που του μετέφεραν σημειώματα.
Δύο πηγές χαρακτήρισαν την έγκριση που έδωσε ο Χαμενεΐ στους διαπραγματευτές του για τη σύναψη συμφωνίας ως «σημαντική πρόοδο».
Η περιφερειακή πηγή ανέφερε ότι ο Αραγκί διαδραμάτισε επίσης κεντρικό ρόλο τόσο στη διαχείριση των διαπραγματεύσεων όσο και στην πίεση που άσκησε στους διοικητές των Φρουρών της Επανάστασης ώστε να αποδεχθούν τη συμφωνία.
Η Κίνα συμβούλευε επίσης το Ιράν να αναζητήσει μια διέξοδο.
Τελικά όμως, όλες οι σημαντικές αποφάσεις τη Δευτέρα και την Τρίτη πέρασαν από τον Χαμενεΐ. «Χωρίς το πράσινο φως του, δεν θα είχε επιτευχθεί συμφωνία», ανέφερε η πηγή από την περιοχή.
Πώς συνέβη: Ήταν ήδη σαφές από το πρωί της Τρίτης ότι σημειωνόταν πρόοδος, αλλά αυτό δεν εμπόδισε τον Τραμπ να προβεί στην πιο τρομακτική απειλή του: «Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα χαθεί απόψε».
Ορισμένα αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το Ιράν διέκοψε τις συνομιλίες ως αντίδραση. Πηγές που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις δήλωσαν στο Axios ότι αυτό δεν ίσχυε και ότι, στην πραγματικότητα, υπήρχε κάποια δυναμική.
Ο Αντιπρόεδρος Βανς τηλεφωνούσε από την Ουγγαρία, επικοινωνώντας κυρίως με τους Πακιστανούς.
Εν τω μεταξύ, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου βρισκόταν σε συχνή επαφή καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας με τον Τραμπ και την ομάδα του - αν και οι Ισραηλινοί ανησυχούσαν όλο και περισσότερο ότι είχαν χάσει τον έλεγχο της διαδικασίας.
Περίπου το μεσημέρι της Τρίτης (ώρα Ανατολικής Ακτής), υπήρχε μια γενική αντίληψη ότι τα μέρη συγκλίνουν σε μια εκεχειρία δύο εβδομάδων.
Τρεις ώρες αργότερα, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σεμπάζ Σαρίφ δημοσίευσε τους όρους στο X και κάλεσε τις δύο πλευρές να τους αποδεχθούν.
Ο Τραμπ άρχισε αμέσως να λαμβάνει τηλεφωνήματα και μηνύματα κειμένου από σκληροπυρηνικούς συμμάχους και στενούς του συνεργάτες, οι οποίοι τον προέτρεπαν να την απορρίψει.
Τόσο μεγάλη ήταν η σύγχυση σχετικά με τις σκέψεις του Τραμπ, ακόμη και μεταξύ των στενών του συνεργατών, που πολλοί από όσους είχαν μιλήσει μαζί του μόλις μία ή δύο ώρες νωρίτερα εξακολουθούσαν να πιστεύουν ότι θα απέρριπτε την πρόταση εκεχειρίας - μέχρι τη στιγμή που την αποδέχτηκε.
Λίγο πριν δημοσιεύσει την απάντησή του, ο Τραμπ μίλησε με τον Νετανιάχου για να εξασφαλίσει τη δέσμευσή του να τηρήσει την κατάπαυση του πυρός.
Στη συνέχεια, μίλησε με τον Πακιστανό στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ για να ολοκληρώσει τη συμφωνία.
Οι αμερικανικές δυνάμεις έλαβαν την εντολή να αποσυρθούν 15 λεπτά μετά την ανάρτηση του Τραμπ.
Ο Αραγκί συνέχισε, δηλώνοντας ότι το Ιράν θα τηρήσει την εκεχειρία και θα ανοίξει το Στενό του Ορμούζ σε πλοία που θα κινούνται «σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις του Ιράν».
Τι να παρακολουθήσουμε: Μένει να δούμε σε ποιο βαθμό το Ιράν θα επιτρέψει την επανέναρξη της ναυτιλίας, ή πόσο σταθερός θα είναι ο Νετανιάχου στην τήρηση της εκεχειρίας.
Ένας ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο Axios ότι ο Νετανιάχου είχε λάβει διαβεβαιώσεις ότι οι ΗΠΑ θα επέμεναν στις ειρηνευτικές συνομιλίες ώστε το Ιράν να παραδώσει το πυρηνικό του υλικό, να σταματήσει τον εμπλουτισμό και να εγκαταλείψει την απειλή των βαλλιστικών πυραύλων.
Ο Βανς είναι πιθανό να ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες που έχουν προγραμματιστεί για την Παρασκευή στο Πακιστάν - αναμφίβολα η πιο σημαντική αποστολή της πολιτικής του καριέρας.
Εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των οραμάτων των ΗΠΑ και του Ιράν για μια συμφωνία, γεγονός που αφήνει πολύ πιθανό το ενδεχόμενο να ξαναρχίσει ο πόλεμος.
Τι θα ακολουθήσει: Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ και η εκπρόσωπος Τύπου Καρολάιν Λίβιτ αναμένεται να δώσουν συνεντεύξεις Τύπου την Τετάρτη, κατακρίνωντας όσους επέκριναν τις απειλές του Τραμπ για την εξόντωση του Ιράν.
Θα υποστηρίξουν ότι οι απειλές του Τραμπ κατέστησαν δυνατή τη συμφωνία.
Το ιρανικό καθεστώς, το οποίο υποστηρίζει ακριβώς το αντίθετο, ίσως αναρωτιέται αν οι απειλές του Τραμπ έχουν τελειώσει εντελώς.
euro2day.gr