Γιατί σε κάθε οργανωμένο διοικητικό σχήμα, ιδιαίτερα στην τοπική αυτοδιοίκηση, ο γενικός γραμματέας δεν αποτελεί διακοσμητικό θεσμό ούτε έναν απλό παρατηρητή των εξελίξεων. Είναι το πρόσωπο που βρίσκεται στον πυρήνα της διοικητικής λειτουργίας, του συντονισμού των υπηρεσιών και της εφαρμογής της πολιτικής κατεύθυνσης της δημοτικής αρχής.

Γι’ αυτό και όταν δημόσια αναγνωρίζονται σοβαρές δυσλειτουργίες, καθυστερήσεις ή προβλήματα στη λειτουργία ενός Δήμου, προκύπτει εύλογα ένα βασικό ερώτημα: η ευθύνη αφορά μόνο τους υπαλλήλους ή αγγίζει και τη διοικητική κορυφή;

Το τελευταίο διάστημα ακούστηκαν δημόσια ζητήματα που αφορούν καθυστερήσεις σε πληρωμές προμηθευτών, εκκρεμότητες σε οικονομικές διαδικασίες, αργή διεκπεραίωση υποθέσεων, προβλήματα στον συντονισμό υπηρεσιών και γενικότερη δυσλειτουργία σε κρίσιμους τομείς του Δήμου.

Τα ίδια αυτά ζητήματα αναφέρθηκαν, άμεσα ή έμμεσα, ακόμη και από τη δημοτική αρχή ως αιτιολόγηση για τις αλλαγές και τις μετακινήσεις που αποφασίστηκαν.

Όμως εδώ ακριβώς αρχίζει η ουσία της συζήτησης.

Διότι όταν η παραδοχή είναι δημόσια για τις μετακινήσεις προσωπικού ως αναγκαίες για τη βελτίωση της λειτουργίας του Δήμου, δεν μπορεί ταυτόχρονα να μένει εκτός κάδρου ο Γενικός Γραμματέας για τις ίδιες τις δυσλειτουργίες που επικαλούνται από τη διοίκηση.

Ο ρόλος του γενικού γραμματέα είναι βαθιά συνδεδεμένος με:

• τον συντονισμό των υπηρεσιών,
• την παρακολούθηση της διοικητικής λειτουργίας,
• την επιτάχυνση διαδικασιών,
• την εύρυθμη συνεργασία των διευθύνσεων,
• την αντιμετώπιση γραφειοκρατικών προβλημάτων,
• και συνολικά την καθημερινή εικόνα του διοικητικού μηχανισμού.

Άρα, όταν ένας Δήμος εμφανίζει παρατεταμένες καθυστερήσεις, εσωτερικές τριβές και διοικητική δυσκαμψία, η συζήτηση δεν μπορεί να περιορίζεται μόνο στους υπαλλήλους ή στις υπηρεσίες βάσης. Η ευθύνη αγγίζει αναπόφευκτα και τα ανώτερα διοικητικά επίπεδα.

Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι όλες οι δυσλειτουργίες βαραίνουν αποκλειστικά ένα πρόσωπο. Η αυτοδιοίκηση είναι ένας σύνθετος μηχανισμός με πολιτικές, υπηρεσιακές και θεσμικές αλληλεπιδράσεις. Υπάρχουν αντικειμενικές δυσκολίες, ελλείψεις προσωπικού, γραφειοκρατικές διαδικασίες και πολλές φορές ένα ασφυκτικό θεσμικό πλαίσιο.

Όμως, ακριβώς γι’ αυτό υπάρχει ο ρόλος του γενικού γραμματέα: για να λειτουργεί ως ο βασικός συντονιστής που αποτρέπει τη διοικητική απορρύθμιση και εξασφαλίζει ότι ο μηχανισμός του Δήμου παραμένει λειτουργικός.

Σε διαφορετική περίπτωση δημιουργείται μια πολιτικά προβληματική εικόνα: όταν όλα λειτουργούν σωστά, η διοίκηση πιστώνεται την επιτυχία, όταν όμως εμφανίζονται δυσλειτουργίες, οι ευθύνες μεταφέρονται αποκλειστικά χαμηλότερα.

Το μέλλον θα κρίνει λοιπόν το αποτέλεσμα:

• αν εξυπηρετείται ο δημότης,
• αν οι υπηρεσίες λειτουργούν,
• αν οι συνεργάτες πληρώνονται στην ώρα τους,
• αν υπάρχει τάξη και συντονισμός,
• αν η διοίκηση λύνει προβλήματα αντί να παράγει νέα μέτωπα αντιπαράθεσης.

Και τελικά, εκεί ακριβώς κρίνεται και η αποτελεσματικότητα κάθε γενικού γραμματέα: όχι στις δημόσιες τοποθετήσεις ή στις πολιτικές υπερασπίσεις, αλλά στην πραγματική εικόνα λειτουργίας του Δήμου στην καθημερινότητα.

Χαρά Βαραβέρη