Μιλά για την επιστροφή. Για την έξοδο από τη σιωπή του χειμώνα, για την ανάδυση του σπόρου από τη γη, για την επανεμφάνιση της ζωής εκεί όπου λίγο πριν επικρατούσε η ακινησία. Στην αρχαία Ελληνική παράδοση αυτή η μυστική αναγέννηση συνδέεται άρρηκτα με την Περσεφόνη, την Κόρη που κατέρχεται και ανέρχεται, που χάνεται και επιστρέφει, φέρνοντας μαζί της τον ρυθμό της γης και της ψυχής.
Η Περσεφόνη δεν είναι μόνο μορφή μυθική. Είναι το σύμβολο της ζωής που δοκιμάζεται μέσα στη φθορά και όμως δεν εξαντλείται. Η κάθοδός της στον Άδη εκφράζει την είσοδο της ψυχής στο βάθος, στη σιωπή, στη λήθη, στην εμπειρία της ύλης. Η επιστροφή της όμως σημαίνει ότι τίποτε αληθινό δεν χάνεται οριστικά. Το φως υποχωρεί για να αναδυθεί εκ νέου, πιο ώριμο και πιο συνειδητό. Έτσι η άνοιξη δεν είναι απλώς μια εποχή του έτους, αλλά μια ιερή ανάμνηση του αθάνατου κύκλου.
Στο πρόσωπο της Δήμητρας εκφράζεται η μεγάλη μητρική δύναμη που αγκαλιάζει, θρέφει και αποκαθιστά. Η θλίψη της για την απώλεια της Κόρης είναι ο μύθος της απομάκρυνσης της ψυχής από την πηγή της, αλλά και η αδιάκοπη επιμονή της μητρικής αρχής να επαναφέρει ό,τι χάθηκε. Η Δήμητρα γίνεται έτσι η μεσολαβήτρια ανάμεσα στον επάνω και τον κάτω κόσμο, ανάμεσα στο φανερό και το κρυφό, στο παρόν και στο αρχέγονο βάθος.
Το Αιώνιο Θηλυκό εμφανίζεται εδώ ως κοσμική δύναμη συμφιλίωσης. Δεν πρόκειται μόνο για τη γυναικεία μορφή, αλλά για την ίδια την αρχέγονη αρχή που γεννά, περιθάλπει και επανασυνδέει. Σε όλους τους πολιτισμούς η Μεγάλη Μητέρα αποτελεί εικόνα της ζωοδότρας ουσίας, της γης που δέχεται το σπέρμα και το επιστρέφει μεταμορφωμένο σε καρπό, άνθος και βλάστηση. Η γη, όπως και η μήτρα, κρύβει το μυστήριο της κυοφορίας μέσα στο σκοτάδι. Και το σπήλαιο, από τα πρώτα χρόνια του ανθρώπου, υπήρξε τόπος ιερός, εικόνα αυτής της εσωτερικής μήτρας όπου συντελείται η μύηση.
Γι’ αυτό τα μυστήρια, ιδίως όσα σχετίζονται με την Ελευσίνα, συνδέονται με την κάθαρση, την αναμονή και την αποκάλυψη. Στα Μικρά Ελευσίνια Μυστήρια, η προετοιμασία του μύστη δεν ήταν μια απλή τελετουργική πράξη, αλλά ένα πέρασμα από τον εξωτερικό βίο προς τον εσωτερικό άνθρωπο. Η ψυχή έπρεπε να καθαρθεί, να αποσπαστεί από το περιττό και να γίνει δεκτική στο ιερό μυστικό της μεταμόρφωσης. Όπως η Περσεφόνη επιστρέφει από τα βάθη, έτσι και ο μυούμενος καλείται να αναδυθεί από το σκοτάδι της άγνοιας προς την επίγνωση.
Η άνοιξη, μέσα σε αυτή την προοπτική, δεν είναι απλώς φυσικό φαινόμενο αλλά πνευματικό σημείο. Είναι η στιγμή κατά την οποία ο κόσμος ξαναθυμάται την αρχική του αρμονία. Τα άνθη, τα φυλλώματα, οι μυρωδιές του εδάφους, η ανάσα του αέρα, όλα μαρτυρούν πως η ζωή δεν σταματά αλλά μεταμορφώνεται. Και η Πρωτομαγιά, με τα στεφάνια της και τα άνθη της, διατηρεί ακόμη κάτι από αυτόν τον πανάρχαιο ιερό παλμό, σαν μια λαϊκή ανάμνηση του μύθου της Κόρης που ανεβαίνει από τη γη.
Έτσι η Περσεφόνη γίνεται η αθόρυβη κυρά της εναλλαγής. Μαθαίνει στον άνθρωπο ότι η κάθοδος είναι αναγκαία για να υπάρξει η άνοδος, ότι η απώλεια είναι το πρόθυρο της επανεύρεσης, ότι το πένθος μπορεί να γεννήσει καρπό. Και το Αιώνιο Θηλυκό, μέσα από τη μορφή της, μας δείχνει πως η βαθύτερη δύναμη δεν είναι εκείνη που επιβάλλεται, αλλά εκείνη που επανασυνδέει. Που συγκεντρώνει τα διεσπαρμένα μέρη της ψυχής και τα οδηγεί ξανά προς το φως.
Κάθε άνοιξη, λοιπόν, δεν είναι μόνο η ανάσταση της φύσης. Είναι και η μυστική υπενθύμιση ότι η ψυχή μπορεί να επιστρέψει στην πηγή της. Και κάθε άνθος που ανοίγει πάνω στη γη είναι σαν μικρή επιβεβαίωση της επιστροφής της Περσεφόνης, της αιώνιας Κόρης που δεν χάνεται ποτέ, αλλά επανέρχεται για να ανανεώσει τον κόσμο.
Γι’ αυτό, καθώς αύριο  η έχουμε Πρωτομαγιά, ας θυμηθούμε την Κόρη που επιστρέφει από τα βάθη της γης, φέρνοντας μαζί της άνθη, μνήμη και ζωή. Ας πλέξουμε στεφάνια με ελίχρυσο και αγριολούλουδα, όπως στεφάνωναν παλαιά τα ιερά αγάλματα, και ας στραφούμε με σεβασμό προς το αρχαίο μήνυμα της μύησης:
- «Όποιος πεθάνει πριν πεθάνει, δεν θα πεθάνει όταν πεθάνει.»

Μυσταγωγία - Μυθαγωγία - Φυσιολατρία